Folik Asit Almaya Hamile Kalmadan Önce Başlayın !

Gebelik döneminde vücudun gereksinim duyduğu besin değerlerine ihtiyaç artar. Bu büyüyüp gelişen bebeğin ve hamileliğin ihtiyaçlarına göre şekillenir. Folik asit, anne adaylarının gebe kalmadan önce başlaması gereken vitamin grubundadır. Bebeğin hücre ve sinir sistemi gelişimi için önemli olan bu vitamin vücutta protein sentezi, hücre çoğalması ve kemik iliğinin görevini eksiksiz yerine getirmesi gibi işlevlerde bulunur. Folik asit vücutta depolanmaz. Bu yüzden her gün alınması gerekir.


Folik asit nedir?


Folik Asit, B grubundan suda çözünen bir vitamindir. Doğal besin maddelerinde bulunan şekline folat, ilaçlarda ve işlenmiş besinlerde bulunan formuna ise folik asit denilmektedir.

Folik asitin içinde ne var?

Folik asit, hücre yapı taşlarının, kan hücrelerinin ve özellikle de sinir sistemi dokularının oluşum ve gelişimde önemli bir role sahip olan B vitamini türevidir. Özellikle genetik şifremizin yapı taşları olan DNA yapımında görev alır.

Folik asitin bebeğe faydaları nelerdir?

Folik asit, bebek gelişimi için çok önemli olup, vücutta protein sentezi, hücre çoğalması ve kemik iliğinin görevini eksiksiz yerine getirmesi gibi işlevlerde bulunur.

Fetal büyüme ve gelişme, hızlı hücre bölünmesi ile karakterize bir dönemdir. DNA ve RNA üretimindeki kritik rolü nedeniyle, bu dönemde yeterli folik asit alımı son derece önemlidir.

Yapılan araştırmalar, hamilelikte yeterli miktarda folik asit alımının bebekte merkezi sinir sistemi anomalilerinin (sakatlıklar) görülme olasılığını anlamlı ölçüde azalttığını göstermektedir. Nöral tüp defekti adı verilen bu merkezi sinir sistemi anomalileri, değişik şekillerde ve derecelerde görülebilir. En basit formu olan spinabifida da omurgada küçük bir açıklık varken, en ileri form olan anensefalide bebeğin kafatası ve beyni gelişmez.
Bebeğin ihtiyacı olan folik asit yeterli değilse nöral tüp adı verilen, beyin dokusundan başlayıp boylu boyunca omuriliği de içine alacak şekilde aşağı doğru uzanan yapı düzgün kapanmayıp sağlık problemleri oluşabiliyor. Nöral tüp defekti yani merkezi sinir sistemi anomalileri, değişik şekillerde ve derecelerde görülebiliyor. En basit formu ile bebeğin kafatası ve beyni gelişemiyor.

Folik asitin, normal metabolizma ve özellikle de sinir sistemi dokularının oluşumunda önemli bir role sahip olduğu, hamilelik öncesi ve sırasında kullanılan folik asit bebeği; yarık dudak ve yarık damak, erken doğum, düşük ağırlıklı doğum ve düşüğe karşı koruyor. Folik asit ayrıca; hamilelik komplikasyonları (preeklampsi gibi), kalp hastalıkları, felç, bazı kanser türleri, Alzheimer hastalığı riski ve Parkinson hastalığına karşı da koruyor.

Gebelik öncesi folik asit kullanılmasının ne gibi faydaları vardır?

Gebelik öncesi pek çok kadında hafif de olsa çeşitli nedenlerle folik asit eksikliği vardır. Gebelikle beraber ihtiyaç artar ve hızla folik asit yetmezliği gelişebilir. Araştırmalar, gebelik öncesi besin takviyesi ve ilave folik asit ilaçlarıyla folik asit eksikliğinden doğan sorunların aşılabileceğini göstermektedir.

Folik asit alımına ne zaman başlamalı?

Folik asit, bebeğin beyin ve sinir sistemi gelişimi için kilit öneme sahip olduğundan hamile kalmadan önce alınmaya başlanması gerekir. Yapılan araştırmalar sonucunda, gebelik planlanmaya başlandığı zaman, diğer bir deyişle en az gebelikten 3 ay öncesinden başlayarak, gebeliğin 3. ayının sonuna kadar günlük 400 mikrogram folik asit kullanılması önerilmektedir. Unutulmaması gereken önemli bir nokta da; folik asitin vücutta depolanmadığıdır. O yüzden her gün alınması gereklidir.

Folik asit eksikliği bebekte ne gibi sorunlara neden olabilir?

Merkezi sinir sistemi anomalileri arasında en sık karşımıza çıkan sorun olan nöral tüp defektleri, döllenme sonrası 21 ve 27. günler arasında ortaya çıkmaktadır. Bu dönemde kadınların önemli bir kısmı hamile olduklarını fark etmeyebilirler. Folik asit desteği alınmadığında nöral tüp defekti görülme olasılığı 2000 doğumda 1 civarındadır. Folik asit desteği ile bu oran yüzde 50-75 oranında azaltılabilir. Bu etkinin ortaya çıkması için hamile kalmadan 1-3 ay önce folik asit kullanmaya başlanması gereklidir. Ayrıca yarık damak ve bazı kalp bozuklukları gibi anomalilerin de folik asit alımındaki azlığa bağlı olduğu ileri sürülmektedir.

Folik asit eksikliği nasıl belirti verir?

Hafif derecede folik asit eksikliği toplumda oldukça yaygındır. Daha ağır eksiklik durumlarına ise anemide (kansızlık) rastlanır. Folik asit ya da B12 vitamini eksikliği olanlar sonunda anemik hale gelirler.

Anemi belirtileri uyuşukluk, yorgunluk, çaba harcandığında nefes darlığı, deride ve mukozada solgunluktur. Ağız kenarlarındaki çatlakların folik asit yetersizliğinden ileri geldiği bilinirse de bu, demir, B2 ya da B6 yetersizliğinden de olabilir. Folik asit eksikliğinde dil ağrılı ve kırmızıdır. Pürtükleri kaybolmuşçasına düzgündür. B12 ve demir yetersizliğinde de benzeri belirtiler görülebilir. Folik asit eksikliği çoğu kez dış belirtiler sonucunda değil, kan testleri sonunda, kişide anemi olduğu anlaşılınca ortaya çıkar. Hafif eksikliklerde kişide depresyon görülebilir. Daha ağır eksikliklerde ise sinirler hasara uğrar, periferiknöropati oluşabilir.

Folik asit, kırmızı kan hücrelerinin üretiminde önemli rol oynuyor. Bu nedenle anemi tedavisinde de kullanılıyor. Beslenmeye bağlı alyuvar sayılarının azalmasıyla meydana gelen anemilere folik asit eksikliğinin neden olduğunu, bu eksiklik kronik alkolikler, uyuşturucu bağımlıları, yaşlılar veya düşük sosyoekonomik düzeyde kişilerde olduğu gibi taze meyve sebze ve folik asitten zengin diğer gıdalardan yoksun diyetlerden de kaynaklanabiliyor.

Folik Asit Ne Zaman Kullanılmaya Başlanmalı?

Sindirim problemi, böbrek ve karaciğer hastalığı olan kişiler folik asit eksikliği yaşayabiliyor. Bu eksikliğin tedavisi sırasında B12 vitamini ile beraber kullanımı tavsiye ediliyor. Ayrıca, düzenli olarak günlük önerilen miktardan daha fazla folik asit almak B12 vitamini eksikliğini tetiklediğini bunu önlemek için folik asit ölçümü yaptırabilir ve doktorunuza danışarak B12 takviyesi kullanabilirsiniz.

Hamilelik öncesi ve sırasında günlük 400 mcg alınan folik asit, bebeğin spinal kord ve beyninde oluşabilecek doğum anomalilerine karşı koruyucudur. Doğum defektleri hamileliğin ilk 3-4. haftalarında meydana gelir. Bu nedenle erken dönemde yani bebeğin beyin ve spinal kordu gelişirken folik aside ihtiyaç vardır. Folik asitin hamile kalınmadan bir ay önce başlanması ve hamilelik boyunca her gün alınması önerilmektedir” dedi.

Folik asit kullanımı; hamileliğe karar verildiğinde 400 mcg, hamileliğin ilk üç ayında 400 mcg, 4-9. aylar arası 600mcg, emzirme sırasında 500 mcg şeklinde öneriliyor.

Folik asit eksikliğinin belirtileri

Her anemi türünün altta yatan nedene bağlı olarak kendine özgü belirtileri vardır. Ancak tüm anemi tipleriyle ilintili olan daha genel bazı belirtiler mevcuttur. Bu belirtiler bitkinlik, nefes darlığı, (dispne), baygınlık ve düzensiz kalp atışlarıdır (çarpıntı). Ayrıca baş ağrısı, kulak çınlaması ve iştah kaybı gibi şikâyetleriniz de olabilir. Sizdeki aneminin nedeni B12 vitamini eksikliğiyse, başka belirtiler de olabilir.

Bunlar cildinizde sararma (kanda bilirubin adı verilen kimyasalın birikmesi durumunda meydana gelen sarılığa bağlı olarak) şeklindedir. Diğer belirtiler ise ağrılı ve kırmızı bir dil (glossit), ağzınızın içinde yaralar ve değişmiş ya da azalmış dokunma hissidir. B12 vitamini eksikliğinden kaynaklanan diğer belirtiler acı hissinin azalması, yürüme ve hareket etme biçiminde değişiklik, bulanık görüş, asabiyet ve depresyondur. Folat eksikliği de, genel anemi belirtilerinin yanı sıra duyu kaybı, kaslarınızı kontrol edememe ve depresyona neden olabilir.

Folik asit eksikliğinin nedenleri

Folat eksikliği aldığınız besinlerde folat bulunmaması veya vücudunuzun gerektiği kadar etkin bir biçimde folat emilimi yapmasına engel olan başka bir hastalık (huzursuz bağırsak sendromu gibi) yüzünden de meydana gelebilir. Böbreğiniz veya karaciğerinizle ilgili altta yatan bir hastalık nedeniyle çok sık tuvalete çıkmanız halinde de folat kaybedebilirsiniz. Vücudunuzun normalden fazla folata ihtiyacı varsa, bu ihtiyacı karşılamayabilir, zayıf düşebilirsiniz. Gebe kaldığınızda veya kanserseniz, bir kan bozukluğu ya da vücudunuzda inflamasyon varsa daha fazla folata ihtiyaç duyarsınız.

Folik asit eksikliğinin tedavisi

Folik asit yetmezliği kaynaklı anemiyi tedavi etmek üzere, doktorunuz genellikle dört ay süreyle alınan folik asit tabletleri yazar. B12 vitami ni veya folat yetmezliğine bağlı aneminiz varsa, günlük beslenmenize B12 vitamini ve folat yönünden zengin gıdalardan bolca dâhil etmeniz önemlidir. Zengin B12 vitamini kaynakları et, yumurta, süt ürünleri, güçlendirilmiş kahvaltılık gevrekler ve bazı so ya ürünleridir. Brokoli, Brüksel lahanası, kuşkonmaz, bezelye, nohut ve esmer pirinç gibi sebzeler de yüksek düzeyde folat içerir.

Folik asit eksikliğinin neden olduğu sağlık sorunları

Türkiye’de yapılan bir araştırmada doğumsal anomalilerin görülme sıklığı binde 3 olarak kayda geçiyor. Daha önce anomalili çocuğu olan çiftlerin ikinci çocuklarında doğumsal anomalilerin görülme olasılığı %2-3 olarak belirtiliyor. Gebelik öncesi ve sırasında folik asit kullanımı oluşabilecek komplikasyonlara karşı koruyucu bir faktör olarak ortaya çıkıyor. B12 vitamini veya folat yetmezliği olgularının çoğu kolaylıkla tedavi edilebildiğinden, komplikasyonlar nispeten nadir görülür. Şiddetli olgularda, herhangi bir anemi türü kalp ve akciğerlerinizi etkileyebilecek ve gerektiği şekilde çalışmalarını engelleyecek komplikasyonlara neden olabilir.

B12 veya folat eksikliği bazen geçici steriliteye (kısırlık, gebe kalamama) de neden olabilir. Ancak bu kısırlık kalıcı değildir ve vitamin takviyeleri kullanılarak giderilebilir. Gebeyseniz, yeterli miktarda B12 veya folat almamanız halinde bebeğinizde spina bifida (bebeğin omurgasının gerektiği gibi oluşmaması) gibi bir doğum defekti görülme riski artar. Folat eksikliği bebeğinizin prematüre doğması riskini de artırır.

Folat eksikliği kardiyovasküler bir hastalığa (kalbinizin ve dolaşım sisteminizin gerektiği gibi çalışmamasına neden olur) yakalanma riskinizi de ar tırır). Araştırmalar folat yetmezliğinin bazı kanserlerle de ilintili olabildiğini göstermiştir. Folat eksikliği tek başına bir kanser sebebi olmamakla birlikte, hastalığın oluşmasına katkıda bulunabilir.

Alzheimer ve Folik Asit

Son 40 yıl içerisinde Alzheimer hastalığının görülme sıklığının yaklaşık 4 kat arttığına dikkati çeken uzmanlar Alzheimer hastalığı olan kişilerin genellikle kan folik asit seviyelerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. 65 yaş üstü ile yapılan bir çalışmada folat, Vit B6 ve VitB 12 kullanan kişilerde demans probleminin olmadığı saptanmıştır. Folik asit alımı beynin gelişiminde, Alzheimer ve diğer sinir sistemi hastalıklarına karşı korunmada oldukça yararlıdır. Alzheimerden korunmak için folat zengin besinlerle beslenmeye özen göstermek ve folik asit seviyesini takip ettirmek gerekiyor.

Kanserden Korunmada Folik asit

Kolon ve meme kanserinden korunmada diyete eklenen folik asit miktarının arttırılması folik asitten zengin diyet ve alkolün azaltılması kolon kanseri riskini en aza indiriyor. Her gün 2 kadehten fazla alkol tüketimi kanser riskini 4 kat kadar arttırmaktadır. Diyete ek olarak alınan günlük 400 mcg folik asit kolon kanseri riskini azaltır.

Folik asit kullanımı ne zaman bırakılmalı?

Merkezi sinir sistemindeki sakatlıkları önlemeye yardımcı olmak için, döllenmeden 8 hafta sonrasına kadar ilaç takviyesi olarak folik asit kullanmak faydalı olur. Bu 28 günlük siklusta sizin son adetinizin ilk gününden sonraki 10 haftalık süredir. Bu tarihten sonra sinir sistemi anomalileri üzerine belirgin bir yararı olmaz.

Paylaş:

 
Copyright © arasbebek.com. Designed by OddThemes
Copyright © arasbebek.com. Tasarım Aras Bebek